SAĞLIKLI BESLENME
Sağlıklı bir yavrunun beslenmesi doğumdan önce başlar. Sperma ve yumurtanın uterusta birleşmesiyle oluşan embriyo, beslenmeye ve gelişmeye başlar. Göbek bağının oluşumunu takiben de anneden besin maddeleri transferi gerçekleşir. Doğal olarak bir köpeğin gelişmesi üzerine etkili üç faktör vardır:
- genetik faktörler,
- beslenme,
- bakım,
Doğumu izleyen ilk 10-15 gün içersinde yavruların gözleri kapalıdır. Bu süre içersinde yavrular yalnız süt emerek doğum ağırlıklarının 2 katına ulaşırlar. Yavrular görmemelerine rağmen annelerinin memelerini bulur ve emerler, aynı zamanda çok da aktiftirler. Veteriner hekimler ve köpek sahipleri bakımından yavruların sağlıkları hakkında yapılacak ilk gözlemler genel kondisyonları ve gelişme hızlarının izlenmesi olmalıdır. Pratik olarak yavrular emme döneminin sonuna kadar her hafta yaklaşık olarak doğum ağırlıkları kadar canlı ağırlık artışı sürdürürler. Ağırlık artışları ilk haftalarda biraz daha az olabilir.
Yavrunun yaşamındaki ilk 24 saat önemlidir, bu sırada yavrunun annesini emmesi kesinlikle sağlanmalıdır. İlk emmeyi sağlamak açısında yavru annenin yanına konulur ve meme buldurulur. Daha sonra yavru acıktıkça kendisi memeyi bulur ve emer. İlk 24-72 saat içersinde salgılanan süte kolostrum adı verilir ve kompozisyon itibariyle normal sütten oldukça farklıdır. Kolostrum da büyüme hormonları ile bağışıklık maddeleri olan globulinler vardır. Yavrunun ilk 24 saat içersinde kolostrumu tüketmesi ve özellikle de kendi annesinin kolostrumunu alması temel bir beslenme prensibidir. Bu suretle annede ki bağışıklık maddeleri yavruya geçer ve onu hastalıklardan korur (pasif bağışıklık). Yavrular 3-4 haftalık olduklarında önlerine ıslatılarak yem konulur. Böylece yavruların yemlerini koklamaları, yalamaları ve ısırmaya başlamaları teşvik edilir. Bir öğün meme emen yavru bir öğünde mama yemeğe başlar ve bu uygulama 6. haftadan sonra tümüyle mama olacak bir şekle döner ve emme biter.
Mide kapasiteleri günlük ihtiyaçlarını bir öğünde tüketmeyle karşılayacak kadar gelişmediğinden, yavrular yiyeceklerini birkaç öğünde tüketir. 4 ile 10. aylar arasında sabah, öğle, akşam olmak üzere üç öğünde beslenir. 10 aydan sonra iki öğün ve 1 yaşından itibaren bir öğüne indirilir. Öğün saatlerinin olabildiğince sabit olması ve değiştirilmemesi gerekir. Köpeğinizin kabında sürekli mama bırakmayınız. Ona belli bir zaman tanıdıktan sonra yemediği mamayı önünden kaldırıp bir sonraki öğün saatine kadar bir şey vermezseniz hem davranış biçimi hem de sindirim sistemi açısından düzen sağlanmış olacaktır.
Normal koşullarda köpekler tükettikleri kuru mamanın 2,5 - 3 katı su içerler. Bu miktar büyüme sürecinde, aşırı aktivite ve laktasyon dönemiyle sıcak çevre koşullarında 4 katına, hatta daha fazlasına çıkar. Bu nedenden dolayı köpeklerin önünde daima bol ve temiz su bulundurulmasında fayda vardır.
Yavru köpekler 4 aylık olduklarında geçici dişleri dökülür ve süratle 42 adet kalıcı diş çıkar. Diş değiştirme döneminde kuru yemlerin ıslatılarak verilmesinde yarar vardır. Bu arada yumuşatılmamış bir miktar kuru gıdanın da tüketilmesine izin verilmek suretiyle hayvanların dişlerini temizleyebilmelerine imkan tanınmalıdır.
Calsium ve fosfor gibi iki temel inorganik besin maddesinin yavruların diyetinde yeterli ve dengeli bir düzeyde olmalıdır. Çünkü calsium ve fosfor düzeyi düşük mutfak artıklarıyla beslenen yavrularda sıklıkla raşitizm gelişmektedir.
Köpekler carnivor oldukları, bu nedenle de yalnız etle beslenmeleri gerektiği kesinlikle düşünülmemelidir... Dana bifteği gibi kaliteli bir etle üç hafta beslenen büyüme sürecindeki köpeklerin sağlıklarının bozulduğu, et verilmesine daha uzun süre devam edilmesi halinde ise hayvanların öldüğü görülmüştür. Yalnız etle besleme özellikle böbrek bozukluklarına yol açar.
Köpekler için hazırlanmış kuru mamalar zaman zaman pahalı oldukları iddia edilmektedir. Bununla birlikte bu mamalar dengeli beslenme, sağlık, iştahla tüketim, dışkılama da düzen, temizlik ve pratik olmaları bakımında ele alındıklarında avantajlıdır.
Kırılmadan temizlenmiş ve pişirilmiş ilikli kemikler, hayvanlarda dişlerin temizlenmesine ve çene kaslarının çalışmasına faydalıdır. Köpekler tarafından yenmeyen kemiklerin bahçelerde açıkta kalması doğru değildir. Çünkü bu kemikleri gece kemirmeye çalışan sıçanlar idrarlarıyla kontamine ederler. Kontamine kemiklerde köpeklere hastalık bulaştırır. Balık kılçıklarıyla, tavuk ve tavşan kemiklerinin sindirim sistemine takılmaları ve batmaları istenmeyen rahatsızlıkların meydana gelmesine neden olacağından tercih edilmemelidir.
Bir köpeğe verilmesi gereken mama miktarı ırk, kilo, yaş, aktivite ve çevre koşulları baz alınarak ayarlanır. Profesyonel kuru mamalarla beslenen köpekler ek olarak vitamin ve minerale ihtiyaç duymazlar.